Podemosek akordioa lortu du EAJrekin eta PSErekin turismo-egonaldien gaineko zergaren foru-araua onartzeko. Arauak alderdiak aurkeztutako zazpi zuzenketa jasoko ditu: zerga progresiboagoa, malguagoa eta herri eta hiri bakoitzaren errealitatera hobeto egokitua izango da
Araudiak turismo-intentsitatearen kontzeptua jasotzen du, turismoaren zama handiena pairatzen duten udalerriei aukera gehiago emateko eta turismo-intentsitate oso txikia duten udalerriak zergaren ezarpenaren karga burokratikotik salbuesteko. Gainera, desgaitasun- eta mendekotasun-egoeragatiko salbuespena laguntzaile diren pertsonetara ere zabalduko da
Podemos Euskadik akordioa lortu du EAJrekin eta PSErekin, hiru Batzar Nagusietan izapidetzen ari den turismo-egonaldien gaineko zergaren foru-arauaren proiektuari dagokionez. Akordio horri esker, Euskal Autonomia Erkidegoak zerga anbiziotsuagoa eta bidezkoagoa izango du, turismoak herritarrengan eragiten dituen ondorio negatiboak konpentsatzeko eta udalerri bakoitzaren errealitatera egokitzeko.
Lortutako akordioaren arabera, foru-arauaren proiektuak Podemosek aurkeztutako zazpi zuzenketa jasoko ditu. Horrela, araudia nabarmen hobetuko da, tarifa-taula anbiziotsuago eta progresiboagoa ezarriz, eta bereziki turismo-presio handiko eremuetan -hala nola gurutzaontzietan edo erabilera turistikoko etxebizitzetan- jarduteko gaitasuna handituz.
Era berean, Podemosek lortu du arauak udalei malgutasun handiagoa ematea, beren errealitatera egokitutako zerga aplikatzeko tresna gehiago izan ditzaten, jasaten duten turismo-intentsitatearen arabera; bai errekarguak ezartzeko, bai zergaren aplikazioaren karga burokratikotik salbuesteko, beste neurri garrantzitsu batzuen artean.
Arauak, halaber, Podemosek proposatuta, “turismo-intentsitatea” kontzeptua txertatzen du -plaza turistikoen eta biztanleriaren arteko erlazioa-, turismoaren zama handiena pairatzen duten udalerriei aukera gehiago emateko eta turismo-intentsitate oso txikia duten udalerriak zergaren ezarpenaren karga burokratikotik salbuesteko.
Bestalde, Podemosek zerga egungo turismo-ereduaren errealitatera egokitu du, zergapeko gehieneko egonaldi-egunak handituz, turismo-egonaldien inpaktuaren eta egiten duten ekarpenaren artean koherentzia handiagoa egon dadin. Halaber, Podemosek ikuspegi sozialetik hobekuntza garrantzitsuak txertatu ditu araudian; esaterako, desgaitasun- eta mendekotasun-egoeragatiko salbuespena laguntzaile diren pertsonetara zabaltzea.
“Podemosi esker, Euskadik turismo-zerga progresiboagoa, malguagoa eta udalentzat erabilgarriagoa izango du. Podemosi esker, Euskadik azkenean turismo-zerga anbiziotsuagoa eta bidezkoagoa izango du. Udalerri guztiek ez dute errealitate bera bizi, eta Podemosi esker, arau honek azkenean desberdintasun hori aitortzen hasten da, gure herri eta hirien errealitatera hobeto egokitutako zerga baten bidez”, azpimarratu du gaur Richar Vaquero Podemos Euskadiko koordinatzaile nagusiak.
Akordioaren “albiste bikainarekin” pozik, Vaquerok ostiral honetan Donostian egindako prentsaurreko batean eman du haren edukiaren berri. Bertan izan dira, halaber, Gipuzkoako Batzar Nagusietako bozeramailea, Miren Echeveste, eta Donostiako Udaleko bozeramailea, Victor Lasa.
Turismo-zerga aspaldidanik egiteke zegoen gaietako bat zen Euskadin. Izan ere, Podemos izan zen 2017an Gipuzkoako Batzar Nagusietan eztabaida mahai gainean jarri eta zerga hori ezartzeko beharra bultzatu zuena. Horregatik, Podemos Euskadik oso argi zituen hiru Batzar Nagusietan izapidetzen ari den proiektuaren inguruko irizpideak, eta proposamen landua aurkeztu zuen, zazpi zuzenketatan jasoa, zerga berri hori ezartzeko aukera desberdinen inguruko azterketa sakona egin ondoren.
“Denborak erakutsi du arrazoia genuela eta turismo-zerga ezartzea beharrezkoa zela, gainera anbiziotsua izango zena. Podemos Euskadirentzat garrantzitsua zen turismo-eredu jasangarriago, orekatuago eta herritarren bizitzarekin bateragarriago baterantz aurrera egitea. Eta, hain zuzen ere, hori da gaur akordio honekin egiten hasten garena”, nabarmendu du Vaquerok.
Hona hemen Podemosen, EAJren eta PSEren arteko akordioaren ondoren turismo-egonaldien gaineko zergaren foru-arauaren proiektuan txertatu diren zazpi zuzenketen edukia. Zuzenketa horiek aldundiek aurkeztutako hasierako proiektua hobetu eta indartzen dute.
1. neurria: Desgaitasun-maila duten pertsonentzako salbuespena, laguntzaile diren pertsonentzat ere hedagarria.
Aldundien proiektuak desgaitasuna edo II. eta III. graduko mendekotasuna duten pertsonentzako zerga-salbuespena jasotzen zuen. Podemos Euskadik neurri hori zabaltzea proposatu zuen, laguntzaile den pertsona ere barne har zedin; izan ere, kasu askotan pertsona horiek ezin dute bakarrik bidaiatu eta laguntza behar dute horretarako.
Horrela, salbuespena %65eko edo hortik gorako desgaitasun-maila edo II. edo III. graduko mendekotasuna egiaztatzen duten pertsonei aplikatuko zaie, baita haiekin doan pertsonari ere, gehienez laguntzaile bat onuradun bakoitzeko. Gizarte-justiziako oinarrizko neurria da, egoera bereziki zaurgarrian dauden pertsonei zama gehigarririk ez ezartzeko.
2. neurria: Tarifa zabalagoak eta erabilera turistikoko etxebizitzentzako zerga handiagoa.
Podemos Euskadik tarifen tarteak zabaltzea proposatu zuen, zergaren progresibotasuna indartzeko eta turismo-eredu bakoitzak sortzen dituen inpaktu desberdinetara hobeto egokitzeko. Horregatik, foru-arauak intentsitate handiagoz zergapetuko ditu erabilera turistikoko etxebizitzak eta gurutzaontziak, lurraldean, zerbitzu publikoetan eta etxebizitzarako sarbidean presio handiena sortzen duten jarduerak direlako. Neurri honen helburua argia da: inpaktu handiena sortzen duenak gehiago ordain dezala, eta udalei zerga modulatzeko gaitasun handiagoa ematea.
Horrela, tarifen behin betiko taula honako hau da:
Rango
(min. – max.)
a) Los establecimientos turísticos:
1) Establecimientos hoteleros.
De 5 estrellas o categoría equivalente4,50– 6,50
De 4 estrellas o categoría equivalente3,50– 5,50De 3 estrellas o categoría equivalente1,50 – 3,50
De 2 estrellas o categoría equivalente1,00 – 2,50
De 1 estrella o categoría equivalente0,75 – 1,75
2) Pensiones.0,75 – 1,75
3) Apartamentos turísticos.1,50 – 3,50
4) Campings y otras modalidades de acampada.0,75 – 1,75
5) Agroturismos.0,50 – 1,25
6) Casas rurales.0,75 – 1,75
7) Albergues.0,75 – 1,75
8) Otros establecimientos de alojamientos turísticos.1,50 – 3,50
b) Viviendas de uso turístico:
1) Viviendas para uso turístico cedidas enteras.4,50 – 6,50
2) Viviendas particulares para uso turístico cedidas por habitaciones.4,50 – 6,50
c) Las embarcaciones de crucero turístico6,00– 7,00
3. neurria: Zergapeko gehieneko egonaldi-egunak bostetik seira handitzen dira
Podemos Euskadiren proposamenez, zergari lotutako gehieneko egonaldi-egunak bostetik seira handitzen dira, egungo turismo-ereduaren errealitatera egokitzeko. Politika publikoek urteak daramatzate egonaldi luzeagoak sustatzen, inpaktu ekonomiko handiagoa eta erabiltzaileen txandakatze txikiagoa dutelako; baina estrategia horrek zerbitzu publikoen eta lurraldeko baliabideen erabilera handiagoa ere badakar.
Koherentziaz, zerga-sistemak errealitate hori lagundu behar du: ez du zentzurik egonaldi luzeagoak sustatzeak eta, aldi berean, haien ekarpena mugatzeak. Neurri honi esker, zergak egonaldien benetako inpaktua hobeto islatzea eta gizarte-itzulerarako gaitasuna indartzea bermatzen da.
4. neurria: “Turismo-intentsitatea” kontzeptua sartzen da turismoaren eragin handiena pairatzen duten udalei malgutasun handiagoa emateko.
Turismo-egonaldien gaineko zergaren foru-arauak, Podemosen ekimenez, “turismo-intentsitatea” definizioa jasoko du. Horrela, proiektuaren 3. artikulua aldatzen da eta atal berri bat gehitzen da, turismo-intentsitateari buruzkoa, hau da: “udalerrian dauden ostatu-plazen eta udalerriko zuzenbideko biztanleen kopuruaren arteko ratioa”.
Podemos Euskadiren ustez, turismo-intentsitatearen kontzeptua sartzea funtsezkoa zen turismoaren zama handiena pairatzen duten eta neur daitekeen irizpide baten arabera errekargua ezarri nahi duten udalei malgutasun handiagoa emateko. Adierazle hori giltzarria da turismo-presioa modu objektiboan neurtzeko eta udalerri bakoitzaren errealitatera hobeto egokitutako politikak diseinatzeko. Zuzenketa honekin, udalei erabaki fiskalak oinarritzeko eta turismoaren inpaktua handiena den tokietan jarduteko tresna teknikoa ematen zaie.
5. neurria: %100eko hobaria kuota tributarioan 25 eta 75 plaza turistiko artean dituzten udalerrietan
Zuzenketa hau onartuta, udalek zergaren %100erainoko hobaria aplikatzeko aukera izango duten kasuak zabaltzen dira, ostatu-plazen kopurua ez ezik, turismo-intentsitatearen maila ere kontuan hartuta. Hobari hori 25 plaza arteko udalerrietan aplikatu ahal izango da, baita %1etik beherako turismo-intentsitatea eta 75 ostatu-plaza arte dituztenetan ere.
Zuzenketa honek ideia argi bati erantzuten dio: ez da errealitate oso desberdinetarako zerga uniformea ezartzen, benetako inpaktuak zuzentzeko tresna erabilgarria baizik. Turismo-presioa ia existitzen ez den tokietan, proportzionaltasuna lehenetsi behar da eta udalerrientzako alferrikako zamak saihestu. Aitzitik, presioa handia den tokietan, zergak esku hartzeko gaitasuna indartu eta turismoak sortzen dituen desorekak zuzentzeko balio behar du.
6. neurria: Turismo-presio handia duten udalerrietako errekarguak indartzea.
Podemos Euskadik lortu du udalek zergaren kuotaren gainean %50erainoko errekargua aplikatu ahal izateko kasuak zabaltzea, ostatu-plazen kopurua ez ezik, turismo-intentsitatearen maila ere kontuan hartuta. Zehazki, errekargu hori 750 ostatu-plaza baino gehiago dituzten udalerrietan aplikatu ahal izango da, baita 5.000 biztanletik gorako eta %10eko edo hortik gorako turismo-intentsitatea dutenetan ere.
Zuzenketa honekin, Podemos Euskadik tresna gehiago ematen dizkie udalei turismoak presio handiena sortzen duen lurraldeetan jarduteko. Ez da soilik gehiago biltzea; etxebizitzaren, zerbitzu publikoen eta hiri-ingurunearen gaineko tentsio handienak dauden tokietan esku hartzeko gaitasun publikoa indartzea da helburua, inpaktu handiena sortzen duenak neurri handiagoan ekarpena egin dezan bermatuz.
7. neurria: Arauaren inpaktuaren eta beharren ebaluazioa bi urtez behin.
Foru-arauak, Podemosen ekimenez, zerga indarrean sartu eta bi urtez behin ebaluatu eta berrikusteko betebeharra jasotzen du. Xedapen gehigarri bat txertatu da, haren inpaktuaren aldizkako jarraipena eta tarifak emaitzen arabera egokitzeko aukera ezartzen dituena, Euskadiko Turismo Mahaiaren lankidetzarekin.
Neurri hau ezinbestekoa da tresna honek bere helburuak betetzen dituela eta turismo-ereduaren bilakaerara egokitzen dela bermatzeko. Turismoa errealitate dinamikoa da eta, beraz, zergak tresna erabilgarri eta malgua izan behar du, sortzen diren benetako inpaktuetara eta udalerrien beharretara egokitzeko gai izango dena.
“Podemos Euskadik eragiten duenean, politikak aldatu eta aurrera egiten dute”
Oro har, Podemosen zazpi ekarpenei esker, Euskadik zerga bat izango du, Vaquerok nabarmendu duenez, “turismoak etxebizitzan, zerbitzu publikoetan eta eguneroko bizitzan presio handiena sortzen duen tokietan esku hartzeko aukera emango duena, baina, aldi berean, udalerri guztiek errealitate bera bizi ez dutela aitortzen duena eta, ondorioz, tresna publikoek malguak izan behar dutela ulertzen duena”. “Azken batean, uste dugu akordio honek foru-araua nabarmen hobetzen duela eta Euskadik, azkenean, turismo-zerga erabilgarriagoa, bidezkoagoa eta gure herri eta hirien errealitatera hobeto egokitua izatea ahalbidetzen duela”, azpimarratu du.
Amaitzeko, Vaquerok adierazi du akordio honek “gauza garrantzitsu bat erakusten duela: Podemos Euskadik eragiten duenean, politikak aldatu eta aurrera egiten dute; hala gertatu zen zerga-berrikuspenarekin, Ondare Handien Elkartasun Zergarekin edo bankuen aparteko irabazien gaineko zergarekin. Eta gaur berriro gertatu da turismo-zergarekin. Izan ere, Podemos Euskadi erabakigarria denean, erakundeek politika progresiboago, sozialago eta herritarren ongizatean oinarrituagoetara aurrera egitea lortzen dugu”.
PODEMOS Ahal Dugu
Articulos relacionados
