Batzar Nagusietako Ogasun eta Finantzen Batzordeak foru-arauaren proiektua onartu du. Testuak aurrera egin du EAJren eta PSEren arteko akordioaren ondorioz Elkarrekin Podemosek aurkeztutako zazpi zuzenketak txertatuta, eta horri esker zerga “progresiboagoa, malguagoa eta udalentzat erabilgarriagoa” izango da
“Ahalegin handia egin dugu zerga hau ahalik eta egokiena, anbiziotsuena eta bidezkoena izan dadin, euskal herritarren ongizatea eta bizi-kalitatea babesteko tresna eraginkorra izan dadin”, nabarmendu du Eneritz de Madariaga foru bozeramaileak
Bizkaiko Batzar Nagusietako Ogasun eta Finantzen Batzordeak gaur onartu du udalerrietako turismo-egonaldien gaineko zergari buruzko Foru Arauaren Proiektua. Testuak Elkarrekin Podemosek erregistratutako zazpi zuzenketak jasotzen ditu, Euskadi mailan EAJrekin eta PSErekin lortutako akordioaren ondorioz, hiru lurralde historikoetan zerga ezartzea ahalbidetzeko. Gaur Ogasun eta Finantzen Batzordean emandako urratsaren ondoren, araudia behin betiko onartuko da osoko bilkurak berretsi ostean.
“Gaur egun garrantzitsua da Bizkaiko herritarrentzat. Euskadin turismoak eragiten dituen ondorio negatiboak arintzeko aukera emango duen tresna fiskala bultzatzen dugu; euskal herritarren ongizatea eta bizi-kalitatea babesteko balioko duen tresna bat, alegia. Gaur egun garrantzitsua da, gure lurraldearentzat premiazko lehentasuna den turismo-eredu jasangarri baten alde egiten dugulako”, adierazi du Elkarrekin Podemosen bozeramaile Eneritz de Madariagak.
Bere hitzaldian, De Madariagak zehaztu ditu EAJrekin eta PSErekin sinatutako akordioaren ondorioz Elkarrekin Podemosek txertatutako zazpi zuzenketak. Haren esanetan, aldaketa horiek nabarmen hobetzen dute turismo-zergari buruzko hasierako foru-arauaren proiektua, zerga “progresiboagoa, malguagoa eta udalentzat erabilgarriagoa” bihurtuko baitute.
“Euskadin turismo-zerga ezartzea betidanik izan da Podemosek defendatutako lehentasunetako bat. Urteak daramatzagu neurri hau erakunde-maila guztietan defendatzen eta proposatzen, turismo-egonaldien gaineko zerga funtsezko tresna baita Euskadirentzat nahi dugun turismo-eredua erabakitzeko eta definitzeko. Eredu horrek jasangarria, orekatua eta herritarren bizimoduarekin bateragarria izan behar du. Horregatik, ahalegin berezia egin dugu zerga hau ahalik eta egokiena, anbiziotsuena eta bidezkoena izan dadin”, azpimarratu du.
Podemosek txertatutako hobekuntzen artean, De Madariagak nabarmendu du “turismo-intentsitatea” kontzeptua -udalerrian dauden ostatu-plazen eta biztanle kopuruaren arteko ratioa- funtsezkoa dela udalerriek jasaten duten benetako presioa modu objektiboan neurtzeko. Horri esker, udalek beren tarifak, hobariak eta errekarguak egokitu ahal izango dituzte. Era berean, balioan jarri du erabilera turistikoko etxebizitzen eta gurutzaontzien kasuan tarifak handitu izana, herritarrengan presio handia egiten dutelako eta eragin negatibo nabarmenak sortzen dituztelako.
“Ezin dugu alde batera utzi turismoak etxebizitzan, zerbitzu publikoetan eta lurraldean duen eragina eta sortzen duen presioa. Zerga honek lotura zuzena du gaur egun euskal herritarren kezkarik handienarekin: etxebizitza eskuratzeko aukerarekin. Denok dakigun bezala, turismo-eredua eta etxebizitza-larrialdia estu lotuta daude. Eta kontua ez da gehiago biltzea, baizik eta esku-hartze publikoaren gaitasuna indartzea etxebizitzan, zerbitzu publikoetan eta hiri-ingurunean tentsio handienak dauden tokietan”, azpimarratu du.
Bizkaiko Ogasun eta Finantzen Batzordeak, maiatzean Gipuzkoako eta Arabako Batzar Nagusietako batzordeek egin zuten bezala, Elkarrekin Podemosen zuzenketak proiektuan txertatzearen alde egin du, Ganberako gehiengo zabalaren babesarekin. “Gure ekarpenek zerga progresiboagoa, malguagoa eta udalentzat erabilgarriagoa bihurtzen dute”, berretsi du De Madariagak. Halaber, ukatu egin du zerga honek Bizkaiaren turismo-lehiakortasunari kalte egingo dionik.
“Europako turismo-helmuga askotan dagoeneko indarrean dagoen figura bati buruz ari gara; gainera, Estatuko beste lurralde batzuetan ere aplikatzen da, eta orain arte frogatu da zerga hau guztiz bateragarria dela turismo-jarduera sendo eta kalitatezko batekin”, adierazi du.
“Turismoak Euskadirentzat jarduera ekonomiko garrantzitsua izaten jarraitzea nahi dugu, baina, aldi berean, herritarrek beren herri eta hirietan baldintza duinetan bizitzeko aukera izatea ere nahi dugu. Lehiakortasunak ezin du pertsona hauen eguneroko bizitzaren jasangarritasuna zapuztu, ezta lurralde honetako baliabideak ere, mugatuak baitira. Eta are gutxiago, lurralde baten lehiakortasuna ezin da oinarritu eragin jakin batzuk sortzen dituztenek horiek konpentsatzeko ekarpenik ez egitean”, erantzun dio PPri.
Hona hemen Podemosen, EAJren eta PSEren arteko akordioaren ondoren turismo-egonaldien gaineko zergaren foru-arauaren proiektuan txertatu diren zazpi zuzenketen edukia. Zuzenketa horiek aldundiek aurkeztutako hasierako proiektua hobetu eta indartzen dute.
1. neurria: Desgaitasun-maila duten pertsonentzako salbuespena, laguntzaile diren pertsonentzat ere hedagarria.
Aldundien proiektuak desgaitasuna edo II. eta III. graduko mendekotasuna duten pertsonentzako zerga-salbuespena jasotzen zuen. Podemos Euskadik neurri hori zabaltzea proposatu zuen, laguntzaile den pertsona ere barne har zedin; izan ere, kasu askotan pertsona horiek ezin dute bakarrik bidaiatu eta laguntza behar dute horretarako.
Horrela, salbuespena %65eko edo hortik gorako desgaitasun-maila edo II. edo III. graduko mendekotasuna egiaztatzen duten pertsonei aplikatuko zaie, baita haiekin doan pertsonari ere, gehienez laguntzaile bat onuradun bakoitzeko. Gizarte-justiziako oinarrizko neurria da, egoera bereziki zaurgarrian dauden pertsonei zama gehigarririk ez ezartzeko.
2. neurria: Tarifa zabalagoak eta erabilera turistikoko etxebizitzentzako zerga handiagoa.
Podemos Euskadik tarifen tarteak zabaltzea proposatu zuen, zergaren progresibotasuna indartzeko eta turismo-eredu bakoitzak sortzen dituen inpaktu desberdinetara hobeto egokitzeko. Horregatik, foru-arauak intentsitate handiagoz zergapetuko ditu erabilera turistikoko etxebizitzak eta gurutzaontziak, lurraldean, zerbitzu publikoetan eta etxebizitzarako sarbidean presio handiena sortzen duten jarduerak direlako. Neurri honen helburua argia da: inpaktu handiena sortzen duenak gehiago ordain dezala, eta udalei zerga modulatzeko gaitasun handiagoa ematea.
Horrela, tarifen behin betiko taula honako hau da:
Rango
(min. – max.)
a) Los establecimientos turísticos:
1) Establecimientos hoteleros.
De 5 estrellas o categoría equivalente
4,50– 6,50
De 4 estrellas o categoría equivalente
3,50– 5,50
De 3 estrellas o categoría equivalente
1,50 – 3,50
De 2 estrellas o categoría equivalente
1,00 – 2,50
De 1 estrella o categoría equivalente
0,75 – 1,75
2) Pensiones.
0,75 – 1,75
3) Apartamentos turísticos.
1,50 – 3,50
4) Campings y otras modalidades de acampada.
0,75 – 1,75
5) Agroturismos.
0,50 – 1,25
6) Casas rurales.
0,75 – 1,75
7) Albergues.
0,75 – 1,75
8) Otros establecimientos de alojamientos turísticos.
1,50 – 3,50
b) Viviendas de uso turístico:
1) Viviendas para uso turístico cedidas enteras.
4,50 – 6,50
2) Viviendas particulares para uso turístico cedidas por habitaciones.
4,50 – 6,50
c) Las embarcaciones de crucero turístico
6,00– 7,00
3. neurria: Zergapeko gehieneko egonaldi-egunak bostetik seira handitzen dira
Podemos Euskadiren proposamenez, zergari lotutako gehieneko egonaldi-egunak bostetik seira handitzen dira, egungo turismo-ereduaren errealitatera egokitzeko. Politika publikoek urteak daramatzate egonaldi luzeagoak sustatzen, inpaktu ekonomiko handiagoa eta erabiltzaileen txandakatze txikiagoa dutelako; baina estrategia horrek zerbitzu publikoen eta lurraldeko baliabideen erabilera handiagoa ere badakar.
Koherentziaz, zerga-sistemak errealitate hori lagundu behar du: ez du zentzurik egonaldi luzeagoak sustatzeak eta, aldi berean, haien ekarpena mugatzeak. Neurri honi esker, zergak egonaldien benetako inpaktua hobeto islatzea eta gizarte-itzulerarako gaitasuna indartzea bermatzen da.
4. neurria: “Turismo-intentsitatea” kontzeptua sartzen da turismoaren eragin handiena pairatzen duten udalei malgutasun handiagoa emateko.
Turismo-egonaldien gaineko zergaren foru-arauak, Podemosen ekimenez, “turismo-intentsitatea” definizioa jasoko du. Horrela, proiektuaren 3. artikulua aldatzen da eta atal berri bat gehitzen da, turismo-intentsitateari buruzkoa, hau da: “udalerrian dauden ostatu-plazen eta udalerriko zuzenbideko biztanleen kopuruaren arteko ratioa”.
Podemos Euskadiren ustez, turismo-intentsitatearen kontzeptua sartzea funtsezkoa zen turismoaren zama handiena pairatzen duten eta neur daitekeen irizpide baten arabera errekargua ezarri nahi duten udalei malgutasun handiagoa emateko. Adierazle hori giltzarria da turismo-presioa modu objektiboan neurtzeko eta udalerri bakoitzaren errealitatera hobeto egokitutako politikak diseinatzeko. Zuzenketa honekin, udalei erabaki fiskalak oinarritzeko eta turismoaren inpaktua handiena den tokietan jarduteko tresna teknikoa ematen zaie.
5. neurria: %100eko hobaria kuota tributarioan 25 eta 75 plaza turistiko artean dituzten udalerrietan
Zuzenketa hau onartuta, udalek zergaren %100erainoko hobaria aplikatzeko aukera izango duten kasuak zabaltzen dira, ostatu-plazen kopurua ez ezik, turismo-intentsitatearen maila ere kontuan hartuta. Hobari hori 25 plaza arteko udalerrietan aplikatu ahal izango da, baita %1etik beherako turismo-intentsitatea eta 75 ostatu-plaza arte dituztenetan ere.
Zuzenketa honek ideia argi bati erantzuten dio: ez da errealitate oso desberdinetarako zerga uniformea ezartzen, benetako inpaktuak zuzentzeko tresna erabilgarria baizik. Turismo-presioa ia existitzen ez den tokietan, proportzionaltasuna lehenetsi behar da eta udalerrientzako alferrikako zamak saihestu. Aitzitik, presioa handia den tokietan, zergak esku hartzeko gaitasuna indartu eta turismoak sortzen dituen desorekak zuzentzeko balio behar du.
6. neurria: Turismo-presio handia duten udalerrietako errekarguak indartzea.
Podemos Euskadik lortu du udalek zergaren kuotaren gainean %50erainoko errekargua aplikatu ahal izateko kasuak zabaltzea, ostatu-plazen kopurua ez ezik, turismo-intentsitatearen maila ere kontuan hartuta. Zehazki, errekargu hori 750 ostatu-plaza baino gehiago dituzten udalerrietan aplikatu ahal izango da, baita 5.000 biztanletik gorako eta %10eko edo hortik gorako turismo-intentsitatea dutenetan ere.
Zuzenketa honekin, Podemos Euskadik tresna gehiago ematen dizkie udalei turismoak presio handiena sortzen duen lurraldeetan jarduteko. Ez da soilik gehiago biltzea; etxebizitzaren, zerbitzu publikoen eta hiri-ingurunearen gaineko tentsio handienak dauden tokietan esku hartzeko gaitasun publikoa indartzea da helburua, inpaktu handiena sortzen duenak neurri handiagoan ekarpena egin dezan bermatuz.
7. neurria: Arauaren inpaktuaren eta beharren ebaluazioa bi urtez behin.
Foru-arauak, Podemosen ekimenez, zerga indarrean sartu eta bi urtez behin ebaluatu eta berrikusteko betebeharra jasotzen du. Xedapen gehigarri bat txertatu da, haren inpaktuaren aldizkako jarraipena eta tarifak emaitzen arabera egokitzeko aukera ezartzen dituena, Euskadiko Turismo Mahaiaren lankidetzarekin.
Neurri hau ezinbestekoa da tresna honek bere helburuak betetzen dituela eta turismo-ereduaren bilakaerara egokitzen dela bermatzeko. Turismoa errealitate dinamikoa da eta, beraz, zergak tresna erabilgarri eta malgua izan behar du, sortzen diren benetako inpaktuetara eta udalerrien beharretara egokitzeko gai izango dena.
PODEMOS Ahal Dugu
