Podemos Euskadiren hautagaitzak Foru Aldundietarako eta hiriburuetarako primarioetan

Miren Echeveste (Gipuzkoa), David Rodríguez (Araba) eta Richar Vaquero (Bizkaia) foru-aldundietarako hautagaitzen buru izango dira; Garbiñe Ruiz (Gasteiz), Rakel Asensio (Bilbo) eta Xabier Marrero (Donostia) hiriburuetako alkatetzarako hautagaiak dira

Podemosek gaur eman ditu ezagutzera, hilabete honen hasieran abiatutako primarioen prozesuaren barruan, Euskadiko hiru hiriburuetako foru- eta udal-hauteskundeetarako banakako hautagaitzak. Foru-aldundiak presiditzeko Podemosen hautagaitzen buru izango dira Miren Echeveste (Gipuzkoa), David Rodríguez (Araba) eta Richar Vaquero (Bizkaia); hiru hiriburuetako alkatetzarako, berriz, Garbiñe Ruiz (Gasteiz), Rakel Asensio (Bilbo) eta Xabier Marrero (Donostia) izango dira hautagaiak.

Hauek dira Podemos-ek irailaren 7an abiarazitako primarioen prozesuan beharrezko abalak lortu dituzten hautagaitzak. Prozesu horren bidez, datozen udal- eta foru-hauteskundeetan aurkeztuko diren hauteskunde-zerrendak osatuko dituzten pertsonak aukeratuko dira, eta urriaren 13an amaituko da, emaitzak aldarrikatzearekin. Lehen fase telematiko honetan, foru-primarioak eta hiru hiriburuetako udal-primarioak baino ez dira egiten ari. Gainerako udalerrietako primarioak ez daude egutegi honen barruan. Prozesu horiek aurrez aurre egingo dira eta egutegi zehatza izango dute; data aurrerago jakinaraziko da.

Araban, Gasteizko Udaleko egungo bozeramailea, Garbiñe Ruiz, eta Batzar Nagusietako egungo bozeramailea, David Rodríguez, dagozkien zerrenden buru izateko hautagai dira berriro. Era berean, Miren Echeveste, Gipuzkoako Batzar Nagusietako bozeramailea, berriz ere foru-gobernuaren buru izateko hautagai aurkeztu da. Bestalde, primarioen prozesuak aurpegi berriak ekarri ditu Bizkaiko Batzar Nagusietarako (Richar Vaquero) eta Bilboko (Rakel Asensio) eta Donostiako (Xabi Marrero) udaletarako hautagaitzen buru izateko.

Richar Vaquero

Richar Vaquerok (Bilbo, 53 urte) Podemos Euskadiko koordinatzaile nagusi kargua du, eta Bizkaiko Batzar Nagusietako ahalduna eta Mahaiko kidea da legegintzaldi honetan. 2024ko abenduan hartu zuen Euskadiko alderdi morearen gidaritza, Sestaoko Zirkulutik, Zirkuluen Saretik eta Podemos Euskadiko Lurralde Kontseilutik igaro ondoren. Irakaslea eta psikopedagogoa da, eta Psikologia Klinikoan masterra du, gatazken bitartekaritzan espezializatua.

Bere ibilbide profesionalaren zati handi bat hezkuntzari eta pertsonekin lan egiteari lotuta egon da, bereziki beti erraza izan ez duten gazteekin. Honela definitzen du bere burua: “Irakaslea eta psikopedagogoa naiz, eta nire bizitzaren zati handi batean pertsonekin lan egin dut, bereziki beti erraza izan ez duten gazteekin”. Etapa horretan, azaldu duenez, “erabaki bakoitzaren atzean laguntza edo aukera berberak ez dituzten pertsonak daudela ikasi nuen”. Hala ere, honako hau adierazi du: “Justizia sozialean, berdintasunean eta zerbitzu publikoetan sinesten jarraitzen dut”.

Bizkaiko diputatu nagusi izateko Podemosen hautagaitza gidatzeko aurkezten da -militantziak hala erabakitzen badu, betiere-, honako hau azpimarratuz: “Podemosek bizirik jarraitzen du, eta lan asko du egiteko”. Bizkaiko Batzar Nagusietan egindako urte hauek “oposiziotik ere, gizarte zibilaren eskutik, gauza handiak lor daitezkeela erakutsi didate”. “Batzuetan, gobernatzen duenari aurre egitea dagokigu. Beste batzuetan, negoziatu eta aurrerapausoak lortzea, urte hauetan egin dugun bezala: Guggenheim Urdaibai geldiaraztea, proiektu horren aurka herritarrak eta gizarte-eragileak lagunduz, edo zerga-sistema berrikusteko proiektua, gehien dutenek gehiago ordain dezaten eta gehien behar dutenei zama arintzeko”, nabarmendu du.

Orain, pauso bat gehiago eman nahi duela adierazi du. “Bizkaia bat nahi dut, zerbitzu publiko sendoak dituena, berdintasun handiagoarekin, etxebizitza eskuragarriekin, gure gazteentzako aukerekin eta pertsonak gutxi batzuen interesen aurretik jarriko dituen politikarekin. Espazioa berreskuratu nahi dut, urrundu zirenenekin berriro konektatu eta gure unerik onena oraindik iristear dagoela erakutsi”.

Miren Echeveste

44 urteko irundarra, Miren Echeveste Euskal Herriko Unibertsitatean (UPV/EHU) euskarazko, gaztelaniazko eta ingelesezko Itzulpengintza eta Interpretazioan lizentziaduna da. Administrazio-, dibulgazio- eta irakaskuntza-testuen itzultzaile eta zuzentzaile, eta hizkuntza-irakasle, 2015etik aurrera, 15Maren bultzadarekin, modu aktiboan murgildu zen Podemosen, Irungo Zirkuluaren barruan; hiru urte geroago, bertako idazkari nagusi kargua hartu zuen. 2020an, Podemos Euskadiko Autonomia Erkidegoko Herritarren Kontseiluko (CCA) kide bihurtu zen, Hizkuntza Politikako arduradun gisa.

Echeveste Irungo Udaleko zinegotzia izan zen 2019tik 2023ra. Hasieran oposizioan jardun zuen eta, 2020ko abenduan, Berdintasunaren eta Euskararen arloko eskumenak hartu zituen udal-gobernuan, PSErekin koalizio-gobernurako akordioa negoziatu eta sinatu ondoren -Euskadin alderdi moreen eta sozialisten arteko lehen koalizioa-. Kargu horretatik lorpen garrantzitsuak lortu zituen, bereziki berdintasunaren arloan, hala nola Irungo Emakumeen Etxea, edo hiria eraldatzeko asmoz egindako hiri-berroneratze planak, pertsonen eta ingurumenaren beharrekiko trantsizio ekologiko atsegin baten esparruan.

Irungo Udala utzi zuen Gipuzkoako diputatu nagusi izateko hautagai aurkezteko, eta gaur egun alderdi morearen bozeramailea da lurraldeko Batzar Nagusietan. Urte hauetan, besteak beste, zerga-berrikuspenerako akordioa lortu du foru-gobernuarekin, eta horrek zerga-sistema progresiboagoa izaten lagundu du. Echevestek norabide horretan lanean jarraitu nahi du: bere lanak, egitateen bidez, sinesmen sendo bat erakusten du, eta sinesmen hori bere horretan mantentzen du: “Podemosek beste batzuek ezinezkoa dela dioten hori benetan posible egiteko gaitasuna duen indarra izaten jarraitzen du. Aukera izan denean hala frogatu da, eta etorkizunean ere hala egingo dugu”.

Horregatik, Irene Monterok Espainiako Gobernuko presidentetzarako hautagaitzatik helarazten dizkigun ‘bakea, etxea eta lana’ guztiontzat balioekin bat eginez, tokiko politikan urte hauetan guztietan pilatutako esperientziarekin eta Gipuzkoa eredu berdinzaleago eta jasangarriago baterantz eramateko motibazio eta erabaki sendoarekin, Echeveste berriro aurkeztu da diputatu nagusi izateko hautagai.

David Rodríguez

Arabako landa-eremuan bizi den David Rodríguez Llinares arkitektoa da, eta Hirigintzan masterra du, hiri eta lurralde jasangarrietan espezializatua. Aurretik, bere ibilbide pertsonal eta profesionala Sevillan, Bartzelonan, Londresen, San Salvadorren eta Habanan garatu du. Gaztetatik konprometituta egon da inguratzen duen munduarekin, pertsonekin, haien bizilekuarekin, justizia sozialarekin eta biodibertsitatearen eta ekologiaren defentsarekin.

Podemosekin bat egin zuen alderdia 2014an sortu zenetik, «beti ordezkatu nauen alderdi bakarra delako» sinetsita. Arabako militantea da, Elkarrekin Podemos talde junteroaren bozeramailea Arabako Batzar Nagusietan eta Podemosen Estatu mailako Herritarren Kontseiluko (CCE) kidea.

Egungo krisi humanitario eta klimatikoaren testuinguruan, honako hau adierazi du: “Ziur nago mundu eta Araba hobea posible eta beharrezkoa direla. Lurralde eredu bihurtzeko gaitasuna dugu, Estatuan eta Europan erreferente izateko, politika egokiak ezartzen baditugu. Gaur politika arduratsuak egiten ez baditugu, bihar berandu izango da”.

Kalitatezko zerbitzu publikoak mantentzeko beharrezko guztia emango duen zerga-sistema defendatzen du. Era berean, zaintza-sistema publikoa indartu eta ingurumenaren eta energiaren ikuspegitik jasangarriagoa izango den lurralde-eredu berri baterantz aurrera egin behar dela adierazi du, Arabako biodibertsitatea, mendiak, ur-masak eta ekosistemak babestuz. Halaber, Arabako lurralde-orekaren eta landa-eremua birpopulatzearen aldeko apustu irmoa egin behar dela defendatzen du, beharrezko oinarrizko zerbitzuak bultzatuz eta herriak suspertuz landa-bizimodua sustatuko duen eredu baten bidez; horretarako, etxebizitzak birgaitzea erraztu edo familia gazte berriak bertan kokatzea ahalbidetu behar da.

Rakel Asensio

Rakel Asensiok 24 urte ditu eta gizarte-langilea da. Bere konpromiso politikoa goiz hasi zen, bere buruari galdetuz zergatik onartzen ziren injustizia jakin batzuk normaltzat eta zergatik amaitzen zuten desberdinak zirenek hainbestetan baztertuta. Urteen poderioz, galdera horiek kontzientzia politiko bihurtu ziren.

Klase-kontzientzia duen feminista eta kontzientzia feminista duen langilea dela dio. 18 urte zituenetik militatzen du Podemosen. Rebeldía, Podemosen gazte-erakundeko kidea da, eta gaur egun Euskadin haren erreferentea da. Politika desberdintasuna, prekarietatea eta injustizia sortzen dituzten baldintzak eraldatzeko tresna gisa ulertzen du.

Gizarte-langile gisa duen lanbideak sinesmen hori indartu du, estatistiken atzean sarritan ezkutatuta geratzen diren errealitateetara hurbilduz. Horregatik, zerbitzu publiko sendoak eta bizitza duina bermatuko duten eskubide sozialak defendatzen ditu.

“Gaztea naiz eta krisi, prekarietate eta emantzipatzeko zailtasun handien artean hazi den belaunaldi batekoa naiz. Entzuna izateaz gain, espazioak okupatu eta erantzukizunak hartu behar dituen belaunaldia da”, adierazi du Rakelek. Bere konpromiso pertsonala, profesionala eta militantea Bilboren zerbitzura jarri nahi du. “Gora borroka feminista, antifaxista eta antirrazista!”, amaitu du.

Garbiñe Ruiz

Garbiñe Ruizek Arte Ederrak ikasi zituen EHUn, eta Arte Garaikidearen kontserbazioan eta zaharberritzean espezializatu zen. Euskadiko kultura- eta museo-esparruko erakunde ezagunekin urteetan lankidetzan aritu ondoren, osasun-arlora bideratu zuen bere ibilbidea eta Erradiodiagnostiko eta Medikuntza Nuklearreko Teknikari titulua lortu zuen.

Ruiz duela hamaika urte sartu zen Podemos Vitoria-Gasteizen, kezka batek bultzatuta: bere hirian parte hartzea eta hiria eraldatzen laguntzea. Arabako hiriburuan, azaldu duenez, “beste proiektu politiko bat aurkitu nuen, zintzoa eta ausarta, besteek esan nahi ez dutena esateko eta gaizki dagoena salatzeko beldurrik ez duena”. Ordutik, Podemos Euskadiko hiru autonomia-kontseilutako kide izan da, besteak beste, Feminismoen eta LGTBI+ arloko idazkaritzaren edo Kulturaren arduradun gisa. Duela zazpi urtetik Gasteizko Udaleko zinegotzia da eta, duela hiru urtetik, udal-taldeko bozeramailea.

Orain, berriro aurkeztu da Gasteizko alkatetzarako Podemosen hautagai izateko, honako hau adierazita: “Jende gehiagok politikan ilusioa eta konfiantza galtzen duen honetan, errealitatea eraldatzea posible dela berretsi behar dugu”. “Hilabete amaierara iristea, etxebizitza eskuratzea edo duintasunez bizitzea gero eta zailagoa den bitartean, ezin dugu onartu okerreko etsaiarengana begira jartzea”, esan du.

Ez du zalantzarik Podemosek beste batzuk esatera ausartzen ez direnak esaten jarraituko duela: “Gure konpromisoa jendearekin eta kalearekin dago, ez eliteekin. Ez Iberdrolak, ezta Florentinok ere, ez dute gure begirada gehiengoak behar duenetik desbideratuko. Gehiengoarentzako Gasteizen alde lan egin nahi dut, ez gutxi batzuentzat”.

Xabi Marrero

Xabi Marrero Ingurumen Zientzietan eta Ingeles Filologian lizentziaduna da. Bere prestakuntzari esker, Euskadin bigarren hezkuntzako irakasle eta Kalifornian lehen hezkuntzako irakasle aritu zen; ondoren, 20 urtetik gorako ibilbidea egin du ingurumen-teknikari gisa. Enpresa pribatuan, Gasteizko Udalean -Green Capital Saria koordinatu zuen bertan-, Eusko Jaurlaritzan eta Uraren Euskal Agentzian (URA) lan egin du; azken erakunde horretan plaza finkoa du gaur egun.

51 urte ditu, euskalduna da jaiotzez eta PL4 hizkuntza-eskakizuna du bai euskaraz, bai ingelesez. Ikasketengatik eta lanagatik Ondarroa, Londres, Los Angeles, Madril eta Gasteiz artean bizi izan da, eta gaur egun Gasteiz eta Donostia artean banatzen du bere bizitza. Bere konpromiso politikoa 15Marekin eta Democracia Real Ya-rekin hasi zen. Etapa horren ondoren, ekologismo sozialean militatu zuen, Podemosen sartu arte. Inoiz ez du hautetsitako kargu publikorik izan, baina 2020tik 2024ra Podemosen aholkulari politikoa izan zen Eusko Legebiltzarrean, ingurumenaren eta industriaren arloetan. Gaur egun, Autonomia Erkidegoko Herritarren Kontseiluko (CCA) kidea eta Podemos Euskadiko Ingurumen idazkaria da, URAn duen lanarekin uztartuz.

Donostiako alkatetzarako hautagai aurkezten da konbentzimendu argi batekin: “Euskadin asko gara banderen aurretik eskubideak, identitatearen aurretik justizia soziala eta korporazio-eliteen aurretik langile-klasea lehenesten dugunak”. Bere helburu nagusia “Donostia herritarrentzat berreskuratzea da, eta ez espekulazioaren eta turismo jasangaitzaren esku uztea”.

“Bizitzeko erabiliko dituenentzat soilik diren etxebizitzak behar ditugu, kaleko prezioak bertakoentzat, ez turistentzat, eta postal-hiria izateari utzi behar diogu bizitzeko hiri izateko; klima-aldaketara egokituz, mugikortasun jasangarriaren alde eginez eta hiri garbi, seguru eta osasungarria sustatuz, eta industria- eta teknologia-guneak eta kalitatezko enplegua bultzatuz”, adierazi du.

“Donostia ez da planetatik isolatutako uharte bat. Gure proiektuaren nazioarteko bokaziotik, ez gara isilik geratuko gure garaiko krisi handien aurrean: larrialdi klimatikoa, adimen artifizialaren eragina, botere korporatiboa, familien erosteko ahalmenaren galera, ustelkeria, faxismoa eta ultraeskuina eta Palestinan gertatzen ari den genozidioa”, adierazi du.